SağlıkBUL

Sağlıklı bir eğitim yılı için sağlıklı dişler önemli

Günler kısalmaya havuzlar ve sokaklar boşalmaya başladı. Bu yılda çocukların okullara dönme zamanı geldi çattı. Okul döneminin başlamasıyla beraber hiç şüphe yok ki aileler çocuklarına yeni okul kıyafetleri ve okul gereçleri alıyorlar ve genel bir check up için doktora götürüyorlar. Peki tüm bunların dışında çocuğunuzun ağız ve diş sağlığının yeterince iyi olduğuna emin misiniz?

Plusdent Diş Kliniği Diş Hekimi Onur Öztürk’ e göre diş çürükleri en sık görülen çocuk rahatsızlığıdır ve erkenden müdahale edilmezse daha büyük sorunlara neden olabilir.Sağlıklı dişlerle sorunsuz bir eğitim yılı geçirebilmek için yapılması gerekenleri Diş Hekimi Onur Öztürk’ten öğrendik;

*  Düzenli bir şekilde diş hekimini ziyaret ettirin; Süt dişleri organik madde içerdikleri için normal dişlere oranla daha çabuk çürürler.  Çocuklar, çürüğün erken döneminde görülebilen soğuk sıcak hassasiyeti ve hafif ağrı gibi sinyalleri zamanında yorumlayamazlar. Dişte oluşan çürüğü ancak dayanamayacak kadar ağrı hissettiklerinde fark ederler ki bu durum hem geç kalınmaya hem de okula gidememelerine neden olur. Diş çürüğüyle yaşamak ise çocuğunuzun konuşma, yemek yeme, uyuma, konsantre olma ve öğrenme becerilerini azaltır.

* Dişler günde 2 defa fırçalanmalı; Çocuklar dişlerini mutlaka günde iki defa iki dakika boyunca fırçalamalılar diyen Diş Hekimi Onur Öztürk bunun için ailelerin çocuklarına destek olmaları gerektiğini çeşitli oyunlarla bu alışkanlığı onlara kazandırmaları gerektiğini belirtiyor.

*  Beslenme çantasına özen gösterin; Çocuğunuzun beslenme çantasını düzenlerken sağlıklı besinlerden oluşmasına da özen gösterin. Unutmayı ki, sağlıklı beslenme genel sağlığımız kadar dişlerimiz içinde önemlidir

*  Cips çikolata gibi yiyecekleri sınırlandırın; Hem ağız sağlığı hem de genel sağlığını tehdit eden cips, çikolata gibi yiyecekler her çocuk için vazgeçilmezdir. Bu tür yiyecekleri yemesini engelleyemeseniz bile en azından sınırlandırın.

*  Günlük besinlerinin kalsiyum miktarı yüksek şeylerden oluşmasına dikkat edin; Daha sağlam dişler ve kemiklere sahip olabilmesi için süt, peynir gibi daha çok kalsiyum içeren besinleri gün içinde almasına dikkat edin.

*  Alışkanlıklar çocukken edinilmeli; İleride de sağlıklı dişlere sahip olabilmesi için diş fırçalama, sağlıklı beslenme gibi alışkanlıkları daha çocukken elde etmesinin önemini vurgulayan Diş Hekimi Onur Öztürk bu alışkanlığın bütün bir yaşam boyunca önemli olduğunun altını çiziyor.

Türk toplumunda diş eti hastalıkları diş çürüklerinden sonra en sık rastlanılan hastalık türüdür.

Diş eti hastalıkları diş etlerinin fırçalama sırasında ya da durduk yere kanaması,şişlikler,morluklar,diş eti çekilmeleri,dişler de sallanmalar,ağız kokuları,diş eti renk değiştirmesi(morarma),fırçalama da ağrı,yemek artıklarının iyi fırçalanamaması gibi sebeplerden ortaya çıkar.Türk insanında karşılaşma sıklığı %85-90 arasındadır.

Diş eti hastalığının başlıca sebepleri;

-         İideal fırçalama eksikliği,

-          Çürükler,yanlış dolgu ve kaplama – protez irsiyet faktörleri

-          Daimi kullanılan ilaçlar

-          Genel vücudumuzu etkileyen pek çok sistemik hastalıkların ağızda ortaya çıkması

-          Dişlerin çapraşıklığı (iyi temizlenememesi)

Diş eti hastalığı için tedaviler nelerdir?

Diş eti hastalığı tedavisinin temel amacı asıl etkinin ortadan kaldırılması için tedaviye başlamaktır.Bu anlamda diş çürükleri yanlış ve eskimiş dolgu ve protezler yenilenerek diş etlerinin tedavisine geçilmelidir.

İdeal ağız ve diş sağlığı bakımı fırçalama kurallarına uygun hale getirilmelidir.

Ergenlik çoğu kız çocuklarında ya da daimi ilaç kullananlar da görülen diş etlerinde aşırı morluk,şişlik ve kanama bireyin tıp doktoru ile koordine olarak tedavi planlanmalıdır.

Özellikle diş eti hastalığı kalp,eklem,romatizma,damar sertliği,tansiyon,böbrekler ve tüm vücudu etkileyip hasta ettiği kalp doktorlarının ortak görüşüdür.

Ayrıca özellikle kalp hastalarında kullanılan daimi kan sulandırıcı ve benzeri ilaçlar diş eti hastalığına yol açmakta ve kanamaları artırdığı için bu bireylerin tedavilerinde daha dikkatli olunmalı yine kalp doktoru ile diş hekimi mutlaka birlikte hareket etmelidirler.İrsiyet ve genel vücudumuzu etkileyen hastalıkların tüm diş eti hastalıkları belirtilerinde yine hasta,doktoru ve diş hekimi ortak çalışmalıdır.

Dişlerin çapraşıklığı ve fırçalama eksikliği mutlaka ortodontik tedaviler ile her yaşta düzgün olarak düzeltilmeli ve iyi bir fırçalama için uygun alt yapı oluşturulmalıdır.

Toplumda sık karşılaşılan ağız kokusunun en temel sebeplerinin tümü yukarıda anlatılanlardır.

Korkulan,tehlikeler de olabilecek bu hastalığın tedavileri gerçekte asıl sebep bilinip ortadan kaldırıldığı zaman ve düzgün bir tedavi planlaması ile çok rahat gerçekleştirilebilinir.

A-    Çevresel Faktörler

Anne ve babalarla beraber okul ve çevresindekilerden çocuklarımızın yanlış duyumları

B-    Yanlış Deneyimler

Bazı diş hekimliği hizmetleri uygulamalarını çocuğun uygun olmayan şartlarda gözlemlemesi ve açıklama yapılmadan çocuklar da korkuya ortam hazırlanması

1-  Çocuk psikolojisine uygun olmayan hekimler ile çocuğun yaşadığı ve ömür boyu unutamayacağı kötü bir deneyim yaşaması

2-Çocuk diş hekimliği ; Çocuk psikolojine uygun mekan,dekorasyon,müzik ve personel ile bu eğitimi almış sevgi ve sabrı diş hekimliğinde birleştirmiş uzman ya da istekli diş hekimleri yapmaktadır.

3-Çocuklar asla ve asla diş hekimine ilk ziyaretlerinde sadece tanışma,ortam ve aileleri tanıma,onlara sıcak ve sevgi dolu bir karşılaşma hazırlanmalı ve asla tedavilere zorlanılmamalıdır.Yapılacak tedaviler ve kontroller çocuklara detaylara inilmeden basitçe,ailelere ise tüm detayları ile anlatılmalıdır.Çocuğun korkuya kapılmasına sebep olacak tüm davranışlardan uzak durmalı ve onlar oyun ortamda dikkatini çekecek objelerle oyalanmalı ve ortam sevdirilmelidir.

4-Tedavilere geçildiği zaman seanslar çok kısa tutulmalıdır.Çünkü çocuğun uzun süre ağzını korkmadan açık tutması uzun süreli değildir.Bu kısa seanslar da ise en kolay ve acısız işlemlerle başlamak çocuğun güvenini koruma ve hekime olan ilişkilerini pekiştirecektir.Böylece bu çocuklarımız diğer işlemleri için kendi istekleri ile tekrar koşarak geleceklerdir.

C-    Ailesel Faktörler

Türk aileleri çocuk eğitiminde çok yaygın olarak çocuklarının sakin olmaları ve bazı istedikleri yaptırmaları korkutarak sağlamaya çalışırlar.Bu yöntem çok yanlıştır.Örnek yaramazlık yapma dişçide iğne yaptırırım,dişini çektiririm,doktor sana iğne yapar,yemeğini çabuk ye çabuk gibi.Bu aile tipinde çocukların ağız ve diş sağlığı hekim-hasta ilişkilerini normale döndürmek çok zor ve uzun sürer.Nadiren ideal hekim-çocuk ilişkilerini sağlanamadığı durumlar oluşur.Bu şartlar da bu çocukların ağız ve diş tedavileri çok özel yöntemler genel anestezi altında ya da sedasyon ile ameliyathane ortamında uyutularak sağlanabilir.Bu ortam aileler ve hekimler tarafından en son çare olarak sunulur.Başka çareler bulunmayıp tüm imkanlar denendikten sonra bu yöntemde amaç çocuğun ağız ve diş sağlığının düzenlenmesi,genel bünyesini etkileyen apse,iltihaplar yaygın çürüklerden kurtulmasını ve en önemlisi ise yapılan işlemleri çocuk hatırlamayacağı için psikolojik kalıcı korkular yaratmadan tedavi sonlandırılır.

Gerek çevresel,ailesel ve yanlış deneyimlerin ortaya çıkardığı çocuktaki korkuyu önce aileler çocuklarına doğru bilgi vererek duyumlarının ya da gördüklerinin kendileri ile ilgili olmadığını doğru anlatarak,diş hekimlerini onlara sevimli göstermeleri ve anlatmaları şarttır.Çünkü çocuklar bu hekimler ile uzun süre 4-16 yaşlar arası ve sonrasında ki yıllar da birlikte olacaklardır.

İkincil olarak çocuklar da bu korkuyu yenmek;

Bu bireylere uygun mekan,dekorasyon,müzik,eğitimli personel deneyimli sabırlı sevgi dolu ve modern diş hekimliği ile donanmış istekli ve uzman hekimlerin gayretleri ile oluşabilir.

İşte bunlar çocuk ağız ve diş sağlığının genel kurallarıdır.Biz erişkin insanlar geçmişimizde yukarıda bahsedilen konuların bir yada bir kaçı ile kötü anılardan dolayı hala korkularımız devam eder.Tedavi ettirmeyerek uykusuz gecelerin sayısını sayamayız ve sonuçta çoğumuzun ağzında gecikmeden kapanan ve çektirdiğimiz dişlerimizin boş kalan yerleri ile yemekler de zorlanmaktayız.Ya da artık çok çok zor da kalarak yaptırdığımız ağzımızda bir ya da birkaç dolgumuz vardır.Bu sebepten çoğumuzun çiğneme ve öğütme sorunları mide hastalıklarına dönüşmüş durumdadırlar.

Aileler ve hekimler bu sorunları birlikte sabırla ve zaman içinde başarılı bir şekilde çözebilirler.