SaðlýkBUL

Hastalýklarýn önlenmesinde beslenmenin büyük rol oynadýðý bilinen bir gerçek. Bazý besinleri tüketerek görülme oraný hýzla artan diyabetin de önüne geçmek mümkün. Ýþte diyabeti önleyen besinler.

Þeker hastalýðýnýn önlenmesinde elma, kuþkonmaz, balýk, viþne, domates suyu, tarçýn ve kýrmýzý biber gibi besin maddelerinin fonksiyonel içerikleri ile destek saðladýðýný söyleyen Taylight Saðlýk Merkezi’nden Diyetisyen Berrin Yiðit, saðlýklý olduðu kadar lezzetli ve mönülere rahatlýkla eklenebilecek bu besinlerin bilinmeyen yönlerini anlattý.

ANTÝ DÝYABETÝK GIDALAR
Elma: Son zamanlarda ‘Her gün 1 elma doktoru uzak tutar’ sözünü duymaya oldukça alýþtýk. Farklý iklim þartlarýnda farklý besinsel içerikler ve aroma ile yetiþen bu meyveyi diyet dýþýnda tutmak için hiçbir negatif etkisi olmadýðý gibi aksine her geçen gün faydalarý ekleniyor. Ýyice yýkadýktan sonra kabuklarý ile yenen elmanýn tokluk hissi saðlamasý yanýnda kabuða yakýn yüzeyde bolca bulunan kuersetin isimli antioksidanlarla þeker hastalýðýna iyi gelen özelliði dikkat çekiyor. Öte yandan tarým ilaçlarýnýn etkisini sýfýrlamak için mutlaka ovarak, akan temiz sularla yýkanmasýna dikkat edilmeli.

Kuþkonmaz: 2000 yýlý aþkýn süredir þifalý bitki olarak bilinen kuþkonmazýn tüm dünyada kullanýmý her geçen gün yaygýnlaþýyor. Yoðun vitamin mineral içeriði, bitkisel kimyasallarý ile baþta diyabet, kalp saðlýðýna faydalarý, barsak aktivitesini artýrýcý özellikleri ile bilinen lezzetli, aromatik bir besindir. Ýçeriðinde yer alan glutatyon antioksidan içeriði ile kan þekeri dengesinin saðlanmasýnda destek saðlar.
Türk mutfak kültüründe çok da yer almayan bu sebzeyi salata, ýzgara sebze, makarna, et yanýna sos olarak kullanabileceðiniz gibi hafif limon,sirke ve zeytinyaðý ile haþlanmýþ olarak da tüketebiliriz.

Kuru baklagiller: Þeker hastalarýnýn yanlýþ bildiði diyet hatalarýndan biri de kuru baklagilin þekeri yükselteceði ve bu nedenle beslenme planýndan çýkarýlmasý gerekliliðidir. Ýçeriklerindeki posa ve fitonutiriyenlerle kalp saðlýðýna destekleri dýþýnda þeker hastalýðýna karþý savunma geliþtirmenize yardýmcý olabilecek kuru baklagiller ana yemeklerde önerilen porsiyonlarda kullanýlmasýnda büyük fayda var.

Minicik görüntülerine raðmen bugünkü ilaçlarýn baþaramadýðý dengeyi kurabilen kuru baklagiller doðru beslenmenin kare aslarýdýr. Kan þekerinin en iyi dengede tutan kuru baklagil öðünleri bu özellikleri yanýnda insulin seviyelerini de dengelemeye yardýmcý olur.

SOYA ÝYÝ KOLESTEROLÜ ARTIRIYOR
Yapýlan çalýþmalar soya proteinin diyabete baðlý komplikasyonlarý azalttýðýný ve kolesterol profilini iyi

Diyetisyen Berrin Yiðit:"Doðru beslenerek þeker hastalýðýndan korunmak mümkün."

yönde geliþtirdiðini gösteriyor. Ýllinoi Üniversitesi tarafýndan Aðustos 2004’te yapýlan çalýþmada iki gruba ayrýlan deneklerden bir grup soya proteini ile beslenirken diðer grup inek sütünden elde edilen kazein proteini ile beslenmiþ. Soya tüketenlerde albumin (albumin artýþý böbrek fonksiyonlarýndaki defektleri gösterebilen bir parametredir) yüzde 9,5 oranýnda düþerken, kazein tüketen grupta yüzde 11,1 oranýnda artmýþ. Öte yandan yine soya kullanýcýlarýnda iyi huylu kolesterol olan HDL’de yüzde 4,3’lük artýþ gözlenmiþ.

Kýrmýzý Biber: Kýrmýzý pul biber kan þekerinden ani düþüþlere sebep olabilecek aþýrý insulin salýnýmlarýnýn önüne geçer. Ýçeriðindeki kapsaisin, antioksidanlar,C vitamini ve karotenoidler sayesinde insulin regülasyonu saðlayabilmekte. Kýrmýzý benekli yediðiniz her yemek insülinin daha dengeli salýnýmýn ve ekonomik kullanýmý için metabolizmaya yardýmcý olacaktýr.

American Journal of Clinical Nutrition dergisinde Temmuz 2006’da yayýnlanan bir çalýþmada kýrmýzý pul biber yenen öðünlerde kan þekerini düþürecek insulin gereksinimlerinin azaldýðý gözlenmiþ. Düzenli kullanýmlarda ise bu oranýn oldukça azaldýðý görülmüþ. Öte yandan beden kitle indeksi yüksek olan bireylerde sonuçlarýn daha da baþarýlý olduðu gözlenmiþ.

Balýk: Kalp dostu olarak bilinen balýk içeriklerindeki elzem yaðlarla kan þekeri dengesine de katký saðlayabilin besin maddelerinden biri.

Yaðlý tohumlar: Yüzyýllardýr insanoðlunun en zengin besinsel içeriði ve enerji deðerine sahip olan yaðlý tohumlar vitamin mineral kapasiteleri dýþýnda, saðlýklý yað asidi kompozisyonlarý ile de kalp, cilt saðlýðý ve kan þekeri dengelerine yardýmcýdýr. Yemek sonrasý kan þekerini düþürebilen, içeriðindeki antioksidanlarla serbest radikalleri süpürebilen badem, yaðlý tohumlar arasýnda önerilen seçimlerdendir.

Portakal ve diðer turunçgiller: Oldukça zengin vitamin içeriði ve þekerli tadýna raðmen glisemik

indeksi düþük olan portakal, tercih edilmesi gereken bir meyve. Flavanoidler, karetonoidler, terpenler, pectin ve glutatyon gibi serbest radikal denen hücre saðlýðý için tehlikeli ajanlarý nötralize eden fonksiyonel ögeleri ile þeker hastalýðýnýn önlenmesinde gerekli bir meyve grubu.

Soya fasulyesi: Kuru baklagillerden farklý baþlýk altýnda yazarak ekstra bir itibar katmak istediðim soya zengin protein yapýsý ve fitoösterogen, izoflavon, saponin bileþikleri ile kan þekerini harika dengeleyen bir besin.

Çay: Türk halkýnýn en belirgin alýþkanlýklarýndan biri olan çay doðru demleme ilkelerine dikkat edilmek ve doðru sýklýkta tüketilmek þartýyla oldukça iyi bir antidiyabetik besin sayýlabilir. Ýçeriðindeki kateþinler ve taninlerle bu faydalarý gösteren çay hiç de korkulacak bir içecek deðildir yeter ki þekersiz ve açýk demlensin.

Tam tahýllar: Atalarýmýzýn temel besin kaynaðý olan tam tahýllar maalesef modernleþmeyle birlikte azaldý ancak yapýlan klinik çalýþmalarýn çarpýcý sonuçlarý ile tekrar doðala dönüþ için çalýþmalar hýzlandý. Saflaþmýþ, allanýp pullanýp market raflarýný süsleyen yoðun þeker, gýda katkýlarý ve minimum besleyiciliðe sahip hamur iþlerine hayýr demek belki de en önemli antidaiyabetik hareket olacak. Ýçeriklerindeki lif, vitamin, minerallerle deðer kazanan tam tahýllarýn kan þekeri dengesine faydasý kadar insulin duyarlýlýðýný da iyileþtirici etkisi bilinmektedir.

Viþne: Antosiyaninlerden zengin viþne tatlý zevkini baskýlarken içeriðindeki antioksidanlarla da antidiyabetik gýda olarak kabul edilebilen meyveler grubunda. Journal of Agricultural and Food

Chemistry dergisinde Ocak 2005’te yayýnlanan bir çalýþmaya göre viþne ve buna benzer kýrmýzý, mor meyvelerde yer alan nutriyenlerin diyabetiklerde kan þekerinin düþürülmesine katký saðlayabildiði gözlenmiþ. Michigan State Universitesinde yapýlan çalýþmada antosiyanin takviyesinin insulin sekresyonunu yüzde 50 artýrabileceði çalýþýlmýþ.

Tarçýn: Tip 2 diyabetlilerde, insüline verilen yanýtý artýrabilen ve kan þekeri normalizasyonuna destek çýkan, hücrelerin kan þekerini kullanmasýna yardýmcý olan tarçýn müthiþ aromasýyla süt, yoðurt, bazý sebze ve et yemeklerine katýlabilen bir baharattýr. Bazý araþtýrmacýlar tarafýndan toksik bileþikleri ile endiþeli yaklaþýlan tarçýnýn bu bileþenlerini yaðdan çözünen formuyla etkili olabileceði suda eriyen formlarýnda bu riskin olmadýðý bildirilmiþtir.

Sarýmsak: Þeker hastalýðýnýn en korkulan komplikasyonlarýndan biri de kalp damar hastalýklarýna yatkýnlýðý artýrmalarýdýr. Amerikan halký istatistiklerine göre þeker hastalarýnýn yüzde 65’i kalp hastalýðýndan hayatýný kaybetmekte. Araþtýrmalar sarýmsaðýn, damar hastalýklarýndan koruduðunu kanýtlamýþtýr.

Domates suyu: Aðustos 2004’te Journal of the American Medical Association dergisinde yayýnlanan çalýþamaya göre domates suyu þeker hastalarý için iyi bir kan sulandýrýcý olarak kullanýlabilir. Tuz eklenmiþ hazýr domates sularý yerine taze sýkýlmýþlarý tercih etmekte ise fayda var.
http://www.ntvmsnbc.com/news/411030.asp